Rolniczy handel detaliczny to rodzaj działalności, który związany jest z produkcją i sprzedażą żywności przez rolników. W Polsce od 1 stycznia 2017 roku taką formę działalności mogą rozpocząć rolnicy prowadzący rodzinne gospodarstwa rolne. Działalność w ramach rolniczego handlu detalicznego obejmuje sprzedaż żywności wytworzonej we własnym gospodarstwie rolnym.

      Produkcja i sprzedaż żywności przez rolnika czy prowadzenie małego zakładu przetwórczego jest szczególnie na starcie problem trudnym i złożonym. Oprócz wymagań etycznych prowadzenia takiej działalności inne dotyczą m. in. zagadnień technologicznych produkcji, certyfikacji, promocji produktów, wsparcia dla podmiotów prowadzących rolniczy handel detaliczny. Wyżej wymienione wymagania wskazują, że dla rozwoju lokalnych rynków żywności szczególne znaczenie ma współpraca pomiędzy otoczeniem administracyjnym, samorządem lokalnym, a rolnikami-przetwórcami i konsumentami.

      W ramach rolniczego handlu detalicznego możliwe jest przetwórstwo i sprzedaż żywności konsumentom końcowym oraz od 1 stycznia 2019 roku do zakładów prowadzących handel detaliczny, takich jak: sklepy, restauracje, stołówki itp. Obszar sprzedaży w ramach rolniczego handlu detalicznego jest ograniczony i obejmuje województwo, w którym prowadzimy produkcję żywności w ramach takiego handlu oraz powiaty lub miasta stanowiące siedzibę wojewody lub sejmiku województwa, sąsiadujące z tym województwem.

       Kolejnym warunkiem rolniczego handlu detalicznego jest to, że żywność musi pochodzić w całości lub części z własnej uprawy, hodowli lub chowu, a sprzedaż nie może przekroczyć limitów wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania. Jeżeli rolnik sprzedający żywność w ramach rolniczego handlu detalicznego chce korzystać z preferencji podatkowych ustalony został również limit przychodów z takiej sprzedaży do kwoty 40 000 zł.

      W ramach handlu rolniczego możliwa jest sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego, mleka surowego, śmietany surowej, jaj, produktów pszczelich nieprzetworzonych, produktów rybołówstwa, żywych ślimaków lądowych, tusz i podrobów z drobiu i zajęczaków, tusz i podrobów zwierząt łownych. Do sprzedaży bezpośredniej dopuszcza się wyłącznie produkty pochodzenia zwierzęcego wyprodukowane z własnych surowców, a sprzedaż może być prowadzona tylko na ograniczonym obszarze. Wymagania higieniczno-sanitarne i weterynaryjne określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 30 września 2015 r. W ramach handlu detalicznego możliwa jest produkcja, w tym przetwarzanie żywności i jej sprzedaż wyłącznie konsumentom końcowym. Wymagania higieniczno-sanitarne dla tego typu działalności określają przepisy Unii Europejskiej, w tym w szczególności rozporządzenie (WE) nr 852/2004.

     Osoba rozpoczynająca działalność polegającą na produkcji żywności pochodzenia niezwierzęcego w warunkach domowych powinna zdawać sobie sprawę z faktu, iż warunki domowe nie pozwalają na produkcję każdej kategorii środków spożywczych. W pomieszczeniach wykorzystywanych na co dzień jako prywatne domy mieszkalne istnieje możliwość wyprodukowania żywności, której produkcja nie niesie ze sobą ryzyka co do jej jakości zdrowotnej. Ponadto planowaną działalność w tym zakresie można prowadzić z wykorzystaniem sprzętu i artykułów gospodarstwa domowego, co oznacza, że rodzaj i ilość produkowanych środków spożywczych należy dostosować do posiadanych możliwości, które zagwarantują ich bezpieczeństwo zdrowotne, a tym samym bezpieczeństwo konsumenta.